Home
Nationale Biobanken & Collecties Dag 2025: Een dag van inzicht en samenwerking
De tweede editie van de Nationale Biobanken & Collecties Dag georganiseerd door Health-RI vond plaats op 27 maart 2025 in het Experience Center in Nijmegen en trok 150 deelnemers uit heel Nederland. Onderzoekers, biobankmanagers, coordinatoren, beleidsmakers en patiëntenvertegenwoordigers kwamen bijeen om de laatste ontwikkelingen op het gebied van biobanking te bespreken, zoals de kwaliteit van biomateriaal, standaardisatie, ontwikkelingen op het gebied van wetgeving, betrokkenheid van patiënten en gegevensbeheer. Het evenement fungeerde als een belangrijk platform voor het bevorderen van samenwerking en innovatie binnen de biobank- en cohortonderzoeksgemeenschap.
Fotografie: Thijs Rooimans.
Keynote: Biobanken als pijlers van precisiegeneeskunde
Het hoogtepunt van de dag was de keynote lezing van Prof. Willem Ouwehand (Universiteit van Cambridge). Hij gaf een indrukwekkend overzicht van de wijze waarop biobanken en biorepositories de precisiegeneeskunde in het Verenigd Koninkrijk vormgeven. Aan de hand van voorbeelden van het gebruik van biobankgegevens in onderzoek en gezondheidszorg schetste professor Ouwehand een vooruitziend perspectief op de rol van biobanken bij het verbeteren van patiëntuitkomsten en het stimuleren van medische ontwikkelingen.
Verkenning van ethiek, wetgeving en patientenparticipatie
Het evenement begon met een sessie over ethische, juridische en maatschappelijke implicaties (ELSI) en de patiënt. Harrie Storms (VWS) gaf een update over de zich ontwikkelende biobankwetgeving (Wet zeggenschap lichaamsmateriaal), terwijl Susanne Rebers (Health-RI) de impact van de European Health Data Space (EHDS) op biobanking verkende. De inzichten van de sprekers leidden tot een levendige discussie met het publiek over de toekomst van data governance en de rechten van patiënten in onderzoek.
Kwaliteit en standaardisatie van biomaterialen
De tweede sessie richtte zich op de kwaliteit van biomaterialen in biobanken. Hilde Brouwerd (Erasmus MC) liet de vooruitgang zien in pre-analytische standaardisatie voor celvrij DNA. Roeland Nieuwenboer (Raad voor Accreditatie) de betekenis toelichtte van biobankaccreditatie onder de ISO 20387 standaard en de nationale en internationale context hiervan. Chiel de Theije (MUMC) liet vervolgens zien hoe kwaliteitsmanagementkaders in Nederland aansluiten op Europese biobanknetwerken via BBMRI-ERIC.
Biobank data benutten voor onderzoek en innovatie
In de middag werden biobank- en cohortdata en de toepassingen ervan verkend. Niek van Ulzen (Health-RI) presenteerde de ontwikkelingen van een metadatastandaard voor de Nationale Gezondheidsdata Catalogus en de betrokkenheid van de biobanken en collecties-communitybij de totstandkoming hiervan. Patrick Kemmeren (Prinses Máxima Centrum) presenteerde NL-4C, een baanbrekend cloud-based platform voor het delen van genomen van pediatrische kanker, dat zal groeien van 100 genomen op dit moment naar meer dan 4.000 in 2027. Luc Builtjes (Radboudumc) sloot de sessie af door te laten zien hoe Large Language Models (LLM's) het onderzoek in de gezondheidszorg aan het veranderen zijn, waarbij hij voorbeelden gaf van het veilige en effectieve gebruik van LLM's.
Rapid-Fire pitches: biobank- en cohortinitiatieven in de spotlight
Het evenement werd afgesloten met een boeiende pitch-sessie met korte presentaties over belangrijke initiatieven uit het werkveld:
- Miranda Beekman (LUMC) over het National Cohorts Consortium, een landelijke infrastructuur voor gezondheidswetenschappen.
- Johan de Rooij (Urimon) over longitudinale bloed- en urineverzameling voor vroege ziektedetectie en gezondheidsmonitoring.
- Eric Vermeulen (Health-RI, CCMO) over het BBMRI-ERIC Stakeholder Forum.
- Janet Vos (Health-RI) over BBMRI.nl en Europese samenwerkingen in BBMRI-ERIC.
- Annelies Wind (St. Antonius Ziekenhuis) over de Biobank Interstitiële Longziekten.
Burgerwetenschappen en biodiversiteit in biobanken
De laatste sessie richtte de schijnwerpers op burgergestuurde biobankinitiatieven. Fred Verdult (Lymefonds) benadrukte het belang van patiëntenregisters voor Post-Acute Infectious Syndrome (PAIS) en pleitte voor een sterkere samenwerking tussen onderzoekers en patiënten. Ter afsluiting van de dag presenteerde Joop Schaminée (Wageningen en Radboud Universiteit) een nationale levende biobank voor planten, waarbij hij de inspanningen om de inheemse flora van Nederland te beschermen onder de aandacht bracht.
De National Biobanken & Collecties Dag bood waardevolle inzichten en faciliteerde discussies over belangrijke ontwikkelingen in biobanken. De sessies onderstreepten de rol van biobanken en cohorten in medisch onderzoek en patiëntenzorg en versterkten de samenwerking binnen de Nederlandse en Europese biobankgemeenschap. We hopen je volgend jaar weer te zien!
Voor downloadbare presentatie slides in het Engels klik hier.
Neem voor meer informatie contact op met Lucie Kulhankova.