Home
Terugblik op de IBDS-Stelseldag van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Tijdens de recente IBDS-Stelseldag van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stond één missie centraal: Samen versnellen – data in de praktijk. De bijeenkomst bracht beleidsmakers, uitvoeringsorganisaties en experts samen rond de vraag hoe data beter kan worden ingezet voor maatschappelijke opgaven.
De Interbestuurlijke Datastrategie (IBDS) sluit aan bij de Europese datastrategie. Binnen dat bredere kader loopt de gezondheidszorgsector voorop. De European Health Data Space (EHDS) is namelijk de eerste dataspace-verordening die al in alle EU-lidstaten van kracht is. Over drie jaar moeten de belangrijkste bouwstenen van de bijbehorende data-infrastructuur en afspraken daarover in Nederland operationeel zijn.
Wat betekent de EHDS concreet voor Nederland?
Tijdens een break-outsessie namen Tijs van Gorp (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) en Chantal Steegers, MBA (Health-RI) de deelnemers mee in de praktische gevolgen van de EHDS voor Nederland. Zij schetsten wat deze ontwikkeling betekent voor:
- datagebruikers (zoals onderzoekers en beleidsmakers),
- datahouders (zoals zorginstellingen en registraties),
- én voor burgers en patiënten, over wie de data uiteindelijk gaan.
Onderwerpen die aan bod kwamen waren onder meer:
- implementatiewetgeving,
- een nationale metadatacatalogus,
- veilige analyseomgevingen,
- pseudonimisering en datakoppeling,
- een zeggenschapsregister en transparantieportaal,
- en het opzetten van een nationaal afsprakenstelsel.
Lessen voor andere datadomeinen
Opvallend was dat veel van deze vraagstukken niet uniek zijn voor de gezondheidszorg. De aanpak rond EHDS laat zien dat tal van oplossingen ook generiek toepasbaar zijn op andere dataspaces, zoals die voor mobiliteit, energie of sociale zekerheid.
De vragen uit de zaal onderstreepten dat:
- Hoe gaan we om met grensoverschrijdende data-aanvragen?
- Hoe borgen we datakwaliteit?
- Welke rol kunnen en mogen commerciële partijen spelen als datagebruiker of datahouder?
Deze thema’s spelen in vrijwel elk datadomein en vragen om gezamenlijke antwoorden.
Grote kansen voor onderzoek en zorg
De EHDS betekent een ingrijpende verandering voor het (her)gebruik van gezondheidsdata, maar biedt tegelijkertijd grote kansen. Betere toegang tot betrouwbare data kan bijdragen aan:
- innovatie in de zorg,
- versnelling van wetenschappelijk onderzoek,
- en uiteindelijk aan betere en persoonlijkere gezondheidszorg.
Daarmee ontstaat ook ruimte om verbindingen te leggen tussen verschillende dataspace-domeinen en om van elkaar te leren.
Oproep: kijk verder dan je eigen stelsel
De afsluitende oproep van de sessie was helder:
Kijk verder dan je eigen stelsel lang is.
De EHDS laat zien dat samenwerking over sectoren en grenzen heen noodzakelijk is om data echt in de praktijk te laten werken. Juist door ervaringen te delen en standaarden te verbinden, kan Nederland de volgende stap zetten in verantwoord en effectief datagebruik.