Home
Soorten biobanken
Biobanken vind je meestal in ziekenhuizen. Zo hebben de zeven Universitair Medische Centra (umc’s) in Nederland veel biobanken, meestal zijn die ondergebracht bij een centrale biobank. Daarnaast zijn er biobanken bij bekende instellingen zoals het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, het Prinses Máxima Centrum, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), de bloedbank Sanquin en bijvoorbeeld organisaties die bloed afnemen als de huisarts daarom vraagt.
Er zijn verschillende redenen om lichaamsmateriaal te bewaren. Daarom bestaan er ook verschillende soorten biobanken.
-
De nader gebruik biobank
Bloed, weefsel of urine wordt gebruikt om vast te stellen wat er precies met je aan de hand is. Het materiaal dat overblijft wordt bewaard. Stel dat je met nieuwe klachten bij het ziekenhuis terugkomt, dan kan dat lichaamsmateriaal gebruikt worden om je klachten te onderzoeken. Ook worden gegevens in je patiëntendossier bewaard. Zo’n verzameling van overgebleven lichaamsmateriaal heet een “nader gebruik biobank”. Nader gebruik wordt ook wel hergebruik of secundair gebruik genoemd.
Het overgebleven lichaamsmateriaal en gegevens uit patiëntendossiers kunnen ook worden gebruikt voor medisch-wetenschappelijk onderzoek, als je daar geen bezwaar tegen hebt. Al vele decennia levert nader gebruik biobankonderzoek grote bijdragen aan kennis over ziekten zoals kanker.
-
De klinische biobank
Soms start een ziekenhuis, een onderzoeker of een patiëntenorganisatie een hele nieuwe biobank voor het doen van medisch-wetenschappelijk onderzoek naar een bepaalde zieke Hierbij worden lichaamsmateriaal en gegevens van patiënten verzameld met als doel medisch-wetenschappelijk onderzoek mogelijk te maken en daarmee de gezondheidszorg voor toekomstige patiënten te verbeteren. Een biobank met lichaamsmateriaal en gegevens van patiënten met een bepaalde ziekteonderzoek noemen we een ‘klinische biobank’.
-
De populatiebiobank
Er zijn ook medisch-wetenschappelijke onderzoeken die kijken hoe het met de gezondheid van een groep mensen gaat door ze voor een langere periode te volgen. Hierbij worden regelmatig lichaamsmateriaal en gegevens van de deelnemers verzameld met als doel om risicofactoren voor (chronische) ziekten zoals kanker, diabetes en hart- en vaatziekten op lange termijn te achterhalen. Een biobank met lichaamsmateriaal en gegevens uit een specifieke populatie noemen we een ‘populatiebiobank’.